1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (3 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Küresel ve Bölgesel Örgütler

Küresel ve Bölgesel Örgütler. Uluslar arası örgütler kurulum amaçlarına göre ayrılmaktadır. Örgüt ve toplum, içinde yaşadığımız sosyal sistemin bir parçasıdır. Çok sayıda kişinin bir araya gelerek, etkileşimi sonucu oluşmaktadır. Toplum sosyal bir sistem olduğu için, kendi içerisinde birçok örgütü besler. Zamanla örgütün kendi içerisindeki kültür, toplumu da etkileyecektir. Örgütün değişen çevre koşullarına uyum sağlayabilmesi ve güçlü bir şekilde ayakta durabilmesi için, örgüt kültürünün önemi ön plana çıkmaktadır. Örgütlerin küresel ve bölgesel anlamda, toplum üzerinde ne kadar etkili olduğu ve toplumu değiştirebilecek düzeydeki etkisi açık bir şekilde anlaşılabilmektedir. Dünyada savaşın verdiği yıkım sonucu, öncelikle ekonomik anlamda bir değişimi gerektirmiştir. Çünkü ekonomisi güçlü bir devlet kalkınabilir ve sosyal kültürünü, yaşam şartlarını değiştirebilir. Savaş sonrası ilk olarak barış anlaşmaları yönünde gelişme gösterilip, daha sonra ekonomik anlamda örgütler ortaya çıkmıştır. Uluslar arası kuruluşların uyum sağlayabileceği, teşviklerin ve kalkınmanın olduğu, birçok proje ve plan hayata geçirilmiştir. Kurulan küresel ve bölgesel örgütler, sistemdeki aksakların giderilebilmesi ve sadece ekonomik alanda değil, sosyal ve kültürel alanlarda da ilerleme kat edebilmek amacıyla, birçok çalışmalar yapılmıştır. İnsanların refahı ve ülkelerin kalkınabilmesi için desteklerde bulunmaktadırlar. Fakat günümüzde, toplumu olumsuz etkileyen ve giderek artan örgütlere karşı, yeni bir küresel ve bölgesel oluşum ile bu tehlikenin önlenebileceği konusunda çalışmalar gündeme gelmektedir.

Küresel ve bölgesel örgütlerin amacı, toplumun refahını sağlamak, ekonomik yönden kalkınmasını sağlamak amaçlı destekler vermek ve gerekli faaliyet çalışmalarıyla, sağlıklı bir oluşum kurmaktır. Bazen oluşan bu örgütler yeterli olmadığı durumda, yeni bir küresel örgüt kurularak, çalışmalar yapılmaktadır.

Küreselleşme Ve Küresel Örgütlenmenin Toplum Üzerindeki Etkileri

Kürsel örgütler. Küreselleşme kavramı ekonomik, sosyal ve siyasi anlamda hızla gelişme gösteren bir kavram olarak gündeme gelmektedir. Son yıllarda etkisi artarak günümüze kadar gelmiştir. Küreselleşme anlayışı, bölgedeki işin işleyişi, teknoloji ve ekonomi gibi her konuda değişime neden olmuştur. Devlet kavramı anlayışı önem kazanmış ve teknolojinin hızlı değişimine yön veren, küresellik ekonomik güç çabası içerisinde, değişim göstermiştir. Kimi devlet zayıflarken, kimi devletin güçlenmesine neden olmuştur. Güçlü ekonomiye sahip devletler ise, bu küresellik kavramı etrafında, sosyal, ekonomik ve kültürel yönden bitin yaşamı etkilemiştir. Bu anlayışla birlikte, ekonomik anlamda gücünü korumak ve ekonomik otoriteye sahip olmak isteyen devletler, kurdukları küresel örgütlerle ve bu örgütlerin yaptıkları faaliyetlerle, toplumdaki algı giderek değişme göstermiştir. Toplumun kültürü, sosyal hayatı ve ekonomisi giderek değişim göstermeye başlamıştır. Piyasaların giderek genişlemesi, küresel örgütlenmeyi zorunlu hale getirmiştir. Bununla birlikte, birbirlerine tepki olarak da ortaya çıkan bazı küresel örgütlenmeler olabilmektedir.

Küresel ve Bölgesel Örgütler

Küresel örgütlere geçiş ve küresel örgüt kavramları, 19. Yüzyılda ortaya çıkmaktadır. Ulus anlayışı ve devletlerin hâkimiyet anlayışından doğan bu fikir, beraberinde küresel örgütlenmeyi ortaya çıkardı. Küresel devlet anlayışındaki ulus kavramı, sadece ulus devletlerinin üye olabilmesi özelliğiyle diğer örgütlerden ayrılmaktadır. Dünyada uzun yıllar süren savaşlar, çok fazla maddi hasarlara, insan sakatlanmalarına ve insan ölümlerine yol açmıştır. Tüm bunların nedeni, enerji ve hammadde arayışı ile ekonomik gücü elde etme isteğinden doğmuştur. Savaşta kaybeden ve zayıflayan birçok devlet ekonomik anlamda çöküntüye girmiştir. Kazanan ülkeler ise, ekonomik gücünü yerinde tutmak amacıyla küresel örgütler kurarak güçlenmeye çalışmışlardır. Diğer yandan kendi çıkarlarını korurken, ekonomik yönden zayıflamış ve gelişmekte olan ülkelere destek vererek yardım etmektedir.

Tüm bu örgütler küresel olarak kurulurken, zamanla bölgesel örgütlerde ortaya çıkmaya başlamıştır. Bölgesel örgütler, amaçları ve etkinliklerine bakıldığında, sadece siyasal alanda değil, kültürel, ekonomik ve insan hakları kavramları ile de çalışmalar yaptıkları bilinmektedir. Bölgesel örgütler yapı olarak bakıldığında küresel örgütlerden ayrılır. Dünyanın yalnızca belli bir bölgesindeki devletlerin üyeliği olan örgütlenme yapısı olarak karşımıza çıkmaktadır. NATO, AGİT, AB gibi örgütler, bölgesel niteliklidir.

Örgütlere Neden İhtiyaç Duyulur? 

Küresel ve Bölgesel örgütler neden ihtiyaç duyulur? Dünyada meydana gelen savaşlar sonucunda çok fazla insan kaybı yaşanmıştır. Bunun yanı sıra telafisi mümkün olmayacak maddi zararlar ortaya çıkmıştır. Savaşın tüm bu olumsuz sonuçlarını engellemek ve bir daha yaşanmaması adına, örgütler kurulmasını gerekli kılmıştır. Bu yaklaşımla, 1. Dünya savaşında Cemiyet-i Akvam örgütü kurulmuştur. Fakat bu örgüt 2. Dünya savaşının olmasını engelleyememiştir. 1. Dünya savaşı dönemlerinde, çok fazla örgüt ortaya çıkmamıştır. Yaşanan olaylar ve verilen kayıplar sonucu, dost ve düşman ülkeler kendisini göstermiştir. 2. Dünya savaşı sonrası ise dünya ülkeleri şekillenerek, farklı anlayış ve yaklaşımlarla savaş konusuna çözüm getirmeye çalışmışlardır. BM( Birleşmiş Milletler)2. Dünya savaşından sonra kurulmuş ve beraberinde askeri, siyasi ve ekonomik birçok örgüt kurulmaya başlamıştır.

Küresel Örgütler ve Özellikleri

Küresel örgütler;

Küresel örgütler siyasi, askeri, ekonomik, çevre ve bölgesel örgütler olmak üzere gruplara ayrılmıştır.

Siyasi örgütler;

Birleşmiş Milletler ve İslam Konferansı Örgütü olarak iki şekilde incelenmektedir. 2. Dünya savaşından sonra ilk kurulan Birleşmiş Milletler; Dünyada barış ve güvenliği sağlamak ve savaş sonrasında ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkları çözmek adına kurulmuştur. Diğer siyasi grup olan İslam konferansı örgütü kuruluş nedeni de, tüm İslam ülkelerini tek bir çatı altında toplamaktır. Bir diğer 2. Küresel örgüt grubu,

 

Askeri örgütler;

Sadece Nato ( Kuzey Atlantik Antlaşması ) örgütü, siyasi ve askeri amaçlı kurulmuş bir örgüttür.

Ekonomik örgütler;

OPEC, IMF, Dünya Bankası ve OECD adı altında toplanmış örgütlerdir. OPEC;  Bağdat’da kurulan, petrol ihraç eden ülkelerin bir araya gelmesiyle oluşan örgüttür. Birinci ve ikinci dünya savaşlarının verdiği maddi hasarlar sonucunda, bütün ülkeler maddi sorun yaşarken, ABD diğer ülkeleri ekonomik anlamda destekleyecek güce yükselmiştir. Bu yüzden IMF kurularak, ABD diğer Avrupa ülkelerine maddi destek sağlamak amacıyla kurulmuştur. Kısa vadeli ödeme güçlüğü çeken devletlere, kredi imkanı sağlayarak, ticareti canlandırmayı hedeflemiştir. 2. Dünya savaşı sonrası ekonomik buhrana giren ülkelere destek amaçlı kurulan bir diğer örgütte, Dünya Bankasıdır. Birleşmiş Milletlerin özerk bir kuruluşu olan Dünya Bankasının 181 üyesi bulunmaktadır. 1960 yılında imzalanan Paris antlaşması ile de OECD ( Ekonomik kalkınma ve işbirliği örgütü) kurulmuştur. Kuruluş amacı, diğer ekonomik örgütlerde olduğu gibi, gelişmekte olan ülkelere ve tüm üye ülkelere maddi anlamda destek vermektir. Halkın yaşam standartlarını yükseltmek ve gelişmekte olan ülkeleri kalkındırmak, işsizliği ortadan kaldırmak amacıyla kurulmuştur. Gelişmekte olan ülkelere destek vermesinin yanı sıra, yeni üye olan ülkelerin tanıtılmasını da sağlamaktadır. Greenpeace, çevre örgütleri olarak bilinmektedir. Devlet ve kurumlardan para desteği almazlar.  Kuruluş amaçları çevreye karşı duyarlılığı kazandırmak amaçlı dikkat çekmektir. Maddi ve manevi desteğini sadece kişilerden almaktadırlar. Çalışmalarını, basın yolunu kullanarak gerçekleştirerek, duyarlılık kazandırmaya çalışırlar. Çalışma alanları olarak, küresel ısınmayı durdurmaya çalışma, zehirli kimyasalların ortadan kaldırılması, nükleer silahlanma ve nükleer kirliliğe son verilmesi gibi sorunlara karşı çalışmalarını yürütmektedirler.

Bölgesel Örgütlerde Avrupa Birliğinin Rolü

Bölgesel örgütler. Enerji ve hammadde arayışı dünya ülkelerini, büyük çapta dünya savaşlarına sürüklemiştir. Bazı devletler çöküş yaşarken, bu çöküş içerisinde yükselme yaşayan ülkeler de olmuştur. Giderek büyüyen, gelişen ve savaşı kazanan ülkeler, enerji kaynaklarına sahip çıkmak ve kontrollü kullanılmasını sağlamak amacıyla, farklı başlıklarda örgütler kurmuşlardır. Hammadde kaynağı olan kömür ve çelik Avrupa Birliği tarafından, kontrolü güçlendirmek ve uluslararası olarak sektörü güçlendirmek adına, Avrupa Kömür ve Çelik topluluğunu kurmuştur. NAFTA (Kuzey Amerika ülkeleri serbest ticaret anlaşması) kurulma amacı da, Kuzey Amerika ülkelerinin diğer ülkelere göre ekonomik yönden daha güçlü olması hedeflenerek, kurulmuştur. Tüm dünya ülkelerinin, ekonomik güçlenme yarışı içerisinde, Türkiye’de, KEİ ( Karadeniz ekonomik işbirliği teşkilatı)’ nı kurarak, Karadeniz havzasının refah içinde yaşaması ve üye olan devletlerle ikili ilişkilerde, ekonomik gücün korunması hedeflenmiştir. Son olarak bölgesel örgütlerden AGİT( Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı) ise, soğuk savaş döneminde dağılan Avrupa ülkelerinin, tekrardan örgütlenme ve birliğini koruma çalışmaları amacıyla kurulmuş bir örgüttür.

 

You may also like...

6 Responses

  1. Levent Kırca dedi ki:

    Konu öğrenciler için ödev konusu olduğunda bir çok kişi bu yazıyı alacaktır. Lakin eksik olan bir şey var oda KAYNAKLAR ve ATIFLAR … Bu ikisi yazıyı güvenilir kılar. Bunlar olursa yazınız alınmaya ve referans gösterilmeye değer bulunur.

  2. perihan dedi ki:

    Ders anlatırken kullanabileceğim harika özet bilgiler vermişsiniz elinize sağlık

  3. Memduh dedi ki:

    bu aralar örgüt kelimesini kullanmak çok sakıncalı 🙂 şaka bir yana “Küresel ve Bölgesel örgütler” konusu çok detaylı epey bir işime yarayacak.

  4. Çetin TÜRK dedi ki:

    Özellikle üniversite de öğrencilere lazım olacak bilgiler. Gayet başarılı bir şekilde hazırlanmış.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir