1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (Bu Paylaşıma Puan Vermek İster misin?)
Loading...

Rüzgar Aşındırma ve Biriktirme Şekilleri

Rüzgar aşındırma ve biriktirme şekilleri nelerdir,özellikleri nelerdir,nerelerde etkili olur?Rüzgar aşındırma ve biriktirme şekilleri bitki örtüsünün az olduğu veya hiç olmadığı,kurak olarak adlandırabileceğimiz yerlerde,çöllerde,kutuplarda ve kumlu kıyı bölgelerinde görülmektedir.Bu tarzdaki yerlerde görünmesinin sebebi rüzgarın engellere takılmadan hızı yavaşlamadan esebilmesinden kaynaklanmaktadır.

Hızlı esen rüzgar kayaları aşındırarak aşındırma şekillerini,kumları vb. alüvyonları biriktirerek rüzgar biriktirme şekillerini oluşturur.

Rüzgar Aşındırma Şekilleri;

Mantarkaya:

mantar kaya
mantarkaya

Rüzgarların önüne kattığı maddeler ile beraber kayalara uyguladığı etki sonucu kayanın alt kısımı oyulur.Bu oyulmuş masayı andıran şekle şeytan masası veya mantar kaya denmektedir.Mantar kaya denmesinin sebebi de bakıldığında mantara benzemesidir.Bu şeklin oluşmasında kayanın yumuşak veya sert yapılı olması da önemlidir.

Dünya üzerinde İsrail,Mısır,İspanya’daki Ciudad Encanta bölgesinde,ABD’de görülmektedir.Ülkemizde de Nevşehir Kapadokya bölgesinde ve daha çok Gülşehir’de görülmektedir.

Tafoni:

tafoni
tafoni

Kaya üzerinde  su teması ile aşınabilecek bölgelerin çözünmesi ve rüzgar etkisi ile de aşınmasıyla meydana gelmiş irili ufaklı oyuklara tafoni denir.Genellikle kıyı kenarlarında görülmektedir.Kaya üzerindeki aşınmış küçük oyuklara alvelo denir.

Yardang:

Aşınması daha kolay olan kayaçların bulunduğu bölgede rüzgarların esiş yönü üzerinde oluşan ince uzun şeklideki oyuklardır.Bu kayaçlar genellikle Kilt ve Silt gibi tortul kayaçlardır.Yaranglar da büyüklüklerine göre 3 e ayrılmaktadır bunlar mega yardang,mezo yardang ve mikro yardangdır.Bazen yardanglar yüzlerce metre uzunluğunda olabilir örneğin Tibet Dağlarındaki yardang.

Rüzgar Biriktirme Şekilleri:

Lösler:

lösler

Aşırı hızlı rüzgarların,fırtınaların toprakları farklı bölgelere taşıyıp hızının düştüğü yerlerde biriktirmesi sonucu ortaya çıkan depolara lös denir.En fazla çöllerde görülmektedir,bunun nedeni çöl topraklarının fiziksel aşındırma ve büyük sıcaklık farkları sonucu çok fazla küçük parçalara ayrılması ve rüzgarın daha kolay taşıyabilmesidir.

Kumullar:

kumullar

Kumların rüzgar tarafından süpürülerek belirli bir yerde biriktirmesi sonucu oluşan rüzgar biriktirme şeklidir.

Barkanlar:

barkan

Çöllerde hilal şeklini anımsatan kum tepelerine barkan adı verilir.

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir