Türkiye’de Çıkarılan Madenler ve Kullanım Alanları

Türkiye de Çıkarılan Madenler Ve Kullanım Alanları. Türkiye jeolojik zaman bakımından birçok evre geçirmiştir. Alp-Himayalalar sistemi üzerinde yer almaktadır. Bu özellikleri bakımından maden çeşitliliği de oldukça fazla olan bir ülkedir. 29 çeşit madene sahip olarak madencilikte dünyada ilk 10’da yer almaktadır. Bu bakımından dünya pazarında da önemli bir yere sahiptir. Ülkemizde madencilik üzerine birçok çalışmalar yapılmaktadır. Üniversitelerde de madencilik ile ilgili bölümler okutulmaktadır. Şu anda da madenciliğe bağlı olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bulunmaktadır. Bu bakanlığın şimdiki bakanı ise Berat Albayrak’tır. Türkiye bir maden ülkesi olduğu için bu derece önem verilmektedir. Her yıl dünya çapında düzenlenen maden ile ilgili toplantılara Türkiye’de katılmaktadır.

Türkiye’de Maden Çıkarılmasının Önemi Nelerdir?

Maden, bir ülkenin en büyük gelir kaynaklarından biridir. Ekonominin bel kemiği de diyebiliriz. Çünkü savaş sanayisinden tutun otomobil sanayisine veya yakıt kullanımına kadar her alanda maden yer almaktadır. Günlük hayatımıza böylesine etki eden bir faktörün önemsenmesi elbette doğaldır. Türkiye maden çıkarılmasında da gelişmiş bir ülkedir. Çıkarılan maden kaynakları dünya çapında alıcı bularak ülke ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır. Madenlerin çıkarılmasında da öncülük eden kuruluş Maden Arama Enstitüsü’dür. Bu kuruluş devlet bünyesinde bulunan bir kuruluş olup bununla beraber özel sektörde de maden aramayla ilgili kuruluşlar bulunmaktadır. Maden Arama Enstitüsü dediğimiz kuruluşun oluşum tarihi Cumhuriyetin ilanına kadar dayanmaktadır. Buradan yola çıkarak Türkiye’de maden faaliyetlerinin yeni değil aksine çok eskilere dayandığını görmekteyiz.

Maden Nedir?

Yeraltından çıkarılan özellikle ekonomik değeri oldukça fazla olan mineral ya da maddelere maden denir. Bir bölgeden ne kadar miktarda maden olduğu konusundaki tahmine rezerv denir. Türkiye’de bulunan madenleri şöyle sıralayabiliriz; demir, bakır, krom, bor, cıva, kükürt, boksit, zımpara taşı, fosfat, mangenez, mermer, volfram, asbet.

Türkiye’de Çıkarılan Madenler Ve Kullanım Alanları  Nelerdir?

Demir madenine bakacak olursanız Türkiye’de en fazla çıkarılan ve ülkemizin en zengin madenidir. Birçok alanda kullanılmasının en önemli özelliği dayanıklılık bakımından oldukça sağlam olması ve maliyetinin düşük olmasıdır. Demir madeni ülkemizde volkanik arazi diyebileceğimiz yerlerde bölgelerde çıkarılmaktadır. Gemilerin demir olan kısımlarında, otomotiv sektöründe, ev yapımında kullanılmaktadır. Bu açıdan kullanım alanı çokça geniştir. Demir madeninin çıkarıldığı yerler ise; Sivas’ın Divriği Kütahya Simav Balıkesir Eymir ve Malatya Hekimhan’dır.

Bakır madeni ise altın madenine benzerliği yönünden günümüze kadar ününü korumuştur. Rahatça şekil verilmesi çok kullanılmasının sebeplerinden biridir. Bakır madeninin rengi kırmızımsıdır. Doğal yaşamda suda, havada veya kayalıklarda bulunabilirler. Dünya üzerindeki bütün canlılar için vazgeçilmez bir madendir. Bakır madeni de demir gibi volkanik bölgelerde bulunan bir madendir. Kullanıldığı alanlar ise; süs eşyası yapımı ya da takı tasarımı, elektrik telleri, mutfak eşyası yapımı ve telefon telleridir. Çıkarıldığı yerler Kastamonu Küre, Elazığ Maden ve Artvin Murgul’dur.

Bor madenini inceleyecek olursak, bu maden dünya rezervi bakımından ülkemizde büyük bir orana sahiptir. Hatta dünyada bor madeni rezervi açısından Türkiye birinci sıradadır. Diş macunu üretiminden roket yakıtına kadar birçok alanda kullanılmaktadır. Isıya karşı dirençli ve çok sert bir yapıya sahiptir. Tuz halinde bulunmaktadır. Uzaktan baktığınız zaman ilk olarak beyaz bir kayaya benzemektedir. Çeliğin sertleştirilmesinde, nükleer faaliyetlerde, doğal kimya üretiminde, deterjan, seramik ve cam yapımında, yanmaya engel olacak maddelerde, ilaç yapımında, dericilikte ve fotoğrafçılıkta kullanılmaktadır. Çıkarıldığı yerler ise, Bursa Mustafa Kemal Paşa, Eskişehir Seyit Gazi, Kütahya Emet ve Balıkesir Bigadiç, Sındırgı, Susurluktur.

Türkiye’nin zengin olduğu bir diğer maden ise kromdur. Krom madeni parlak, gri ve oldukça sert bir madendir. Sağlamlık ve dayanıklılık açısından kendini kanıtlamıştır. Krom paslanmayan ve cilalanan bir özelliğe sahiptir. Ülkemizin dışarıya en çok ihraç ettiği madendir. Yine Türkiye krom madenini çıkaranlar listesinde de ilk sıralardadır. Bu maden en çok çelik üretiminde ve madeni araç – gereç kaplamacılığında kullanılmaktadır. Çıkarıldığı yerler ise; Muğla Milas, Köyceğiz, Bursa Orhaneli, Denizli Acıpayam’dır.

Türkiye’de Çıkarılan Madenler Ve Kullanım Alanları. Ülkemizde en çok rezervi olan ve az bilinen madeni ise boksittir. Bu maden alüminyum elementinin ham maddesidir. Katı kil ve ince taneler durumunda bulunmaktadır. Kullanıldığı alanlar ise; otomobil sektörü, elektrik malzemesi üretimi, uçak sanayisi ve ev eşyası üretiminde kullanılmaktadır. Boksit madeninin çıkarıldığı yerler ise; Antalya Akseki, Muğla Milas, Adana Saimbey ve Konya Seydişehir’dir.

Doğal ortamda sıvı durumda bulunan tek maden cıvadır. Kullanıldığı alanlar şöyledir; eczacılık, fotoğrafçılık, tıp ve termometlerdir. Çıkarıldığı yerler; Konya Sarayönü, Uşak Banaz, İzmir Ödemiş, Balıkesir Gönen’dir.

Kükürt madeni ise sert bir yapıya sahip olup limon renginde bir madendir. Doğada çokça bulunabilen bir elementtir. Volkanik bölgelerde doğal olarak bulunabilirler. Sebze ve asmalarda oluşan bakterilerle mücadelede oldukça etkili bir maddedir. Bu yönüyle bağcılıkta kullanılır. Yine otomobil lastiği üretiminde, kağıt yapımında, suni gübrede, patlayıcı madde üretiminde, boya ve kimya sanayisinde oldukça fazla kullanılmaktadır. Çıkarıldığı yerler ise; Denizli Sarayköy, Ağrı Diyadin, Kütahya Simav ve Isparta Keçiborlu’dur.

Bir diğer maden olan fosfat madeni yapay gübre yapımında, çimento üretiminde, kimya ve cam üretiminde kullanılmaktadır. Çıkarıldığı yerler ise; Kilis ve Mardin Mazıdağı’dır.

Zımpara taşı günlük hayatta kesici, törpüleyici veya silici aletlerin üretiminde kullanılan bir madendir. Ülkemiz birçok maden gibi zımpara taşı madeni açısından da oldukça zengindir. Kullanım alanı bahsettiğimiz gibi silme, törpüleme veya kesme işlemlerinde kullanılmaktadır. Çıkarıldığı yerler ise; Manisa, Aydın Söke, Muğla Milas, Denizli Tavas ve İzmir Tire’dir.

Manganez madeni ise çeliği sağlamlaştırmak, sertleştirmek için kullanılmaktadır. Çıkarıldığı yerler ise; Afyon, Adana, Muğla, Uşak, Erzincan, Artvin ve Trabzon’dur. Bu illerde manganez madeni çıkarımına bağlı olarak iş alanı da gelişmiştir.

Bu şekilde Türkiye de çıkarılan madenler ve kullanım alanlarına değinmiş olduk. Görüldüğü üzere ülkemiz madenler açısından oldukça zengindir ve bu yönüyle dünya çapında bir saygınlığa sahiptir.

 

 

2 comments

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir