Türkiye’nin Ovaları

Bu paylaşımımız da Türkiye’nin Ovaları nelerdir? Türkiye’deki Ovaların isimleri nelerdir, hangi bölgemizde yer alır, oluşumlarına göre ovalar nelerdir? gibi sorularınızı cevaplayacağız. Bilgi verici ve birçok öğrencinin işine yarayacak paylaşıma ova nedir? diyerek giriş yapacağız. Ardından Türkiye’nin ovalarını detaylı bir şekilde paylaşacağız.

Ova Nedir?: 

Ova etrafına göre daha aşağıda kalan geniş düzlüklere denir. Ovalar, akarsuların etkisine maruz kalarak yarılmamış ve akarsuların alüvyonlarını biriktirdiklerinden dolayı oldukça verimli olan bu nedenle üzerinde tarımsal faaliyetlerin yapıldığı verimli topraklardı. Türkiye’de de özellikle akarsuların döküldüğü yerlerde görülmektedir.

Türkiye’nin Ovalarının Özellikleri

  • Türkiye’nin en verimli ve en değerli arazileri durumundadırlar.
  • Akarsuların alüvyonlarını biriktirdiklerinden dolayı oldukça verimli alanlardır.
  • Türkiye’nin ovalarının yüksekliği genel olarak Türkiye’nin coğrafi özelliklerine bağlı olarak batıdan doğuya doğru artmaktadır.
  • Türkiye’nin ovalarında çok fazla yerleşim alanı mevcuttur.
  • Ovalar genel olarak düzlük alanlar olduğundan ulaşım kolaydır, kara ve tren yolları oldukça gelişmiştir.
  • Çevresinde büyük bir ihtimalle akarsu-nehir yer alır.
  • Sıcak su kaynak alanı olarak zengindir.
  • Maden suyu çıkan alanların başında gelmektedir.
  • Ova tabanları yer kabuğunun en fazla hareket halinde olan yerlerinden birisi olduğundan dolayı deprem riski bu bölgelerde biraz daha fazladır. Deprem riski biraz daha fazla olduğundan dolayı bu bölgelerde inşa edilen yapılar daha dayanıklı ve daha güvenli yapılmalı.
  • Türkiye’deki ovalar çevresine göre daha aşağıda bulunduğundan dolayı akarsu havzası olma ihtimali daha yüksektir.
  • Türkiye’de akarsuların denize döküldüğü alanlarda genellikle delta ovaları oluşmaktadır. Delta ovaları akarsuların alüvyon birikmesi ile oluşturduklarında dolayı çok verimli arazilerdir. Türkiye’nin başta kuzeyde yer alan ülkeler ihraç ettiği tarım ürünlerinin geneli bu alanlarda yetişmektedir.
  • Eğimi çok az olan delta ovalarında aşırı yağışlara bağlı olarak sel ve taşkın olayları görülebilmektedir.
  • Türkiye her ne kadar sanayiye ağırlık vermek istese de başta Rusya olmak üzere birçok ülkeye bu tür ovalardan yetişen ürünleri ihraç etmektedir. Bu nedenle Türkiye’nin dış ticaret hacminin büyük bir kısmını ele almaktadır. Bu nedenle bu tür ovaları sanayi kuruluşlarına ve yerleşime açmak hiç doğru bir karar değildir. Bu alanlardan elde edilebilecek tarım gelirleri sanayi gelirlerinden belkide daha az olabilir, ancak sanayi tesisleri neredeyse her yerde kurulabiliyor. Tarım ürünleri ise bu tür ovalar dışında çok fazla alanda yetişmiyor. Kısacası tarım ürünlerinin iyi yetiştiği ovalar tarım arazisi olarak değerlendirmeli.
  • Özellikle denize kıyısı olan ovalarımız, bir çoğu delta ovası olan bu alanlarımızı çok iyi korumalıyız.

Fiziki Haritalarda Ovaların Rengi Nasıldır?

  •  0-200 metre yükseklikteki ovalar koyu yeşil,
  •  200-500 metre yüksekteki ovalar açık yeşil,
  •  500-1000 metre yükseklikteki ovalar sarı,
  • 1000-1500 metre yükseklikteki ovalar turuncu,
  •  1500 metre üzerindeki yükseklikteki ovalar kahverengi renkleriyle gösterilir.

Oluşum Yerine Göre Ovalar

Kıyı Ovaları: Genellikle akarsuların denize döküldüğü alanlarda görülür, delta ovaları diye tabir edilir.
İç Ovalar: Deniz ile bağlantısı olmayan farklı nedenlere bağlı oluşan, delta ovalarına göre daha yüksekte olan ovalardır.

Oluşumlarına Göre Türkiye’nin Ovaları

Ovalar oluşumlarına göre farklılık gösterebilmektedir. Özellikle Türkiye’nin Ovaları Türkiye’nin coğrafi yapısı nedeni ile çok fazla çeşitlilik gösterebilmektedir.

Tektonik (Çöküntü) Ovalar:

Türkiye'nin Ovaları

 

Tektonik ovalar, bir diğer ismi ile çöküntü ovaları fay hatlarına bağlı olarak oluşan çöküntülerin akarsular başta olmak üzere çeşitli nedenlerle alüvyonlar ile dolması sonucunda oluşan ovalardır. Türkiye’deki ovalar arasında en fazla olan ovalardan birisidir.

Türkiye’de Tektonik Ovaların Görüldüğü Yerler;

Marmara Bölgesi:  Marmara bölgesi tektonik ovalar bakımından oldukça zengin bir bölgedir. Bu ovalarda şunlardır; Bursa Ovası, Mustafa Kemalpaşa Ovası, Balıkesir Ovası, Ergene Ovası, İnegöl Ovası, Adapazarı Ovası Marmara bölgesinden bulunan tektonik ovalardır.

Ege Bölgesi: Ege Bölgesinde yer alan tektonik ovalar; Bergama ovası, Soma ovası, Salihli ovası, Turgutlu ovası, Akhisar ovası, Alaşehir ovası,  tire ovası, Torbalı ovası, Yeni Pazar ovası, Söke ovası, Ödemiş ovası ve Koçarlı ovalarıdır.

Karadeniz Bölgesi: Karadeniz Bölgesindeki tektonik ovalar Düzce ovası, Bolu ovası, Turhal ovası, Tosya ovası, Zile ovası,Taş ova, Merzifon ovası, Sulu ova, Erbaa ovası, Niksar ovası ve Artova ovasından oluşmaktadır.

Doğu Anadolu Bölgesi: Erzurum ovası, Elazığ ovası, Pasinler ovası, Varto ovası, Hınıs ovası, Malatya ovası, Iğdır ovası, Elbistan ovası, Erzincan ovası, Yüksekova, Karlıova, Tercan ovası,  Doğu Anadolu bölgemizin tektonik yapılı ovalarıdır.

İç Anadolu Bölgesi: Develi ovası, Aksaray ovası, Konya ovası, Çubuk ovası, Eskişehir ovası, Kayseri ovası İç Anadolu bölgesinin tektonik (çöküntü) ovalarıdır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Harran Ovası, Birecik ovası, Suruç ovası, Ceylanpınar ovası, Güneydoğu Anadolu bölgesinde olan çöküntü ovalarıdır.

Amik Ovası Nerede?

Akdeniz bölgesinde yer alan tektonik ovalar Amik ovası ve Kahramanmaraş ovasıdır. Amik ovasıda bir tektonik ovadır ve Akdeniz bölgesinde yer alır.

Delta Ovaları: 

Türkiye’nin ovaları arasında en değerli ovalardır. Denize kıyısı olan alanlara dökülen akarsuların akarken taşımış olduğu alüvyonların kıyıda birikmesi ile meydana gelen ovalardır. Türkiye’deki ovalardan önemli bir kısmını oluşturmaktadır.

Ege Bölgesi: Büyük Menderes akarsuyu ile Balat ovası , Küçük Menderes ile Selçuk – Efes ovası, Gediz ile Menemen ovası, Bakırçay ile Dikili ovası oluşmuştur.

Akdeniz Bölgesi: Seyhan ve Ceyhan akarsuları ile Çukurova ve Silifke ovası medyada gelmiştir.

Karadeniz Bölgesi: Kızılırmak akarsuyu ile Bafra ovası ve Yeşilırmak ile Çarşamba ovaları oluşmuştur.

Eski Göl Yeri Ovaları: 

Eski göl yeri ovaları adından da anlaşılacağı gibi eskiden göl olan alanların zamanla kuruması ve kuruyan bu alanların çanağının sel ve akarsuların taşımış olduğu alüvyonlarla dolması ile oluşturduğu ovalardır.

Karstik Ovalar: 

Türkiye’deki ovalar arasında en fazla görülen bir ova çeşididir. Bir diğer isimleri gölova ve polye  ovalarıdır. K Başta Akdeniz bölgesi gibi karstik alanların çok fazla olduğu alanlarda aşınmaya ve çözülmeye bağlı oluşan ovalardır. Bu yapıdaki ovalar tarım arazisi olarak çok fazla tercih edilmez, bunun nedeni verimsiz araziler olmasıdır.

Karstik araziler su ile temas sonucunda eriyebilen ve akıntı ile şekil alabilen kayaçlardır. Karstik yapıların çözülmesi karın erimesinden aklınızda kalmasına yardımcı olabilir.  Alçıtaşı (Jips), Kayatuzu ve Kireçtaşı (Kalker) karstik kayaç olarak verilebilecek örnektir.

Türkiye’nin karstik ovaları şunlardır;

  • Kestel Ovası
  • Tefenni Ovası,
  • Elmalı Ovası,
  • Muğla Ovası,
  • Acıpayam Ovası,
  • Korkuteli Ovası.

Lav Örtüsü Ovaları: 

Bu tür ovalarda isminde anlaşılacağı üzere volkanizmalardan çıkan lavların soğuması ile oluşturduğu ovalardır. Türkiye’de çok fazla volkanik bölgeler olmadığından dolayı çok fazla lav örtüsü ovası yoktur. Ancak Doğu Andolu bölgemizde daha sık görülmektedir.

  • Malazgirt Ovası
  • Muradiye Ovası,
  • Çaldıran Ovası.

Dağ Eteği Ovaları: 

Türkiye’nin ovaları arasında en az görülen ova çeşidi dağ eteği ovaları, dağlık arazilerde çeşitli etkenlerle taşınan alüvyonların eğiminin azaldığı dağ eteğinde kalması ve birikmesi ile oluşur. Türkiye’deki ovalar arasında yine en az görülen çeşididir. Türkiye’deki bu tür ovalar;

  • Akşehir Ovası,
  • Bursa Ovası,
  • İnegöl Ovasıdır.

Bir yorum Sizinkini ekleyin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir